Co-regulatie: waarom ‘gewoon kalmeren’ niet werkt

Soms wil je partner (of je kind) dat je “gewoon even rustig doet”. Maar als je zenuwstelsel al in alarm staat, voelt dat alsof je alleen achterblijft.

Bij Praktijk THUIS geloven we dit: Regulatie is vaak iets wat eerst samen gebeurt. Dat heet co-regulatie.

Wat is co-regulatie?

Co-regulatie is het proces waarbij jouw zenuwstelsel tot rust komt door de aanwezigheid van een ander:

• een zachte toon

• voorspelbaarheid

• een rustige blik

• iemand die blijft, zonder te duwen

Dat is geen afhankelijkheid. Dat is biologie.

Co-regulatie bij neurodivergentie

Bij ADHD/ASS (en ook bij hoogbegaafdheid) kan het zenuwstelsel sneller “aan” gaan. Dan is het extra helpend als de omgeving:

• duidelijk is

• niet te veel woorden gebruikt

• pauzes normaliseert

• veiligheid uitstraalt

6 zinnen die vaak beter werken dan uitleg:

• “Ik zie dat dit veel is.”

• “Je hoeft het nu niet op te lossen.”

• “Zullen we even pauze nemen?”

• “Ik ben hier. We komen hier wel uit.”

• “Wil je nabijheid of ruimte?”

• “Eerst landen, dan praten.”

Een simpele afspraak die ruzies voorkomt. Maak op een rustig moment een ‘pauzeplan’:

1. We gebruiken een codewoord: “pauze”.

2. Pauze duurt 10–20 minuten.

3. We komen terug op een afgesproken tijd.

Zo wordt pauze geen afwijzing, maar een brug.

Voor hoogbegaafde mensen: van hoofd naar hart

Hoogbegaafdheid kan in stress zorgen voor overanalyse en overcontrole. Co-regulatie helpt dan om te zakken uit het hoofd:

• minder woorden

• meer warmte

• trager tempo

Zin die helpt: “Je hoeft het niet te begrijpen om het te mogen voelen.”